Σελ. 3

περίφημο τούτο έδεσμα Λωτός είναι λέξις σημιτική. Τούτου δε την ακριβή μετάφραση μας αποδίδει ο Όμηρος χαρακτηρίζοντας αυτόν μελιηδέα καρπόν.

Λωτός λοιπόν σημαίνει καρπός, αλλ’ όχι δένδρινος καρπός, όπως είναι τα μήλα, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια, τα ροδάκινα, τα κάστανα, τα καρύδια και πάντες οι εδώδιμοι καρποί, τους οποίους μας προσφέρουν τα δένδρα.

Ο ομηρικός λωτός είναι άνθινος· είναι τι σπόριμο, σπέρμα, το οποίο ανθεί και γεννά καρπούς, όπως η φράουλα, η ντομάτα, η πατάτα, η μελιτζάνα και καθ’ εξής. Αλλ’ οι καρποί αυτοί δεν είναι μελιηδείς. Ο ομηρικός άνθινος καρπός είναι μελιηδής, γλυκύς ως το μέλι.

Είναι καρπός, ο κατ’ εξοχήν καρπός, και από της εποχής του Ομήρου μέχρι της ημέρες μας φέρει το ίδιον όνομα, δυστυχώς χωρίς να κατανοηθεί.

Είναι «Καρπός», είναι το «Καρπούς» = το Καρπούζι υπό την ονομασία δε αυτή υπονοουμένου και του πεπονιού και χειμωνικού.

Αυτός είναι ο λωτός του Ομήρου, καρπός μελιηδής. Και πράγματι, εκεί όπου ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του έφαγαν τον λωτό, τον καρπό τούτο, είναι αμμουδιά, η οποία φύει τα γλυκύτερα καρπούζια, τουλάχιστον εξ όσων εμείς έχουμε γευθεί.

Σήμερα δε λέγεται η χώρα των Λωτοφάγων, αλλά απλώς Αμμουδιά, φημισμένη σε ολόκληρη την περιοχή για τα καρπούζια της, τους «λωτούς» της.

...και η λύση του προβλήματος

Ίσως ορισμένοι αναγνώστες θα αναρωτηθούν, μα είναι δυνατόν, τόσο απλή είναι η αλήθεια; Όχι δεν είναι τόσο απλή, γίνεται όμως απλή, όταν ο μελετητής αξιοποιεί παρατηρώντας προσεκτικά τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα. Σημειώνω ένα γεγονός που αναφέρεται από τον Ορφέα και τον Όμηρο, σε διαφορετικούς χρόνους.

Συγκεκριμένα, πρώτη επίσκεψη κατά την υποτιθέμενη επιστροφή του Οδυσσέα είναι στους Κίκονες και μετά στους Λωτοφάγοους. Αλλά ας διαβάσουμε τον «θείο» Όμηρο:

Από το Ίλιο ο άνεμος στους Κίκονες με πήρε,

στην Ίσμαρο· εκεί χάλασα και πολιτεία κι ανθρώπους κ.λπ.

Στη ραψωδία Ι, στίχο 163-166 διαβάζουμε:

γιατί ακόμα βάσταε το κρασί στα καράβια,

που μάζωξε ο καθένας μας πολύ μες στις λαγήνες,

σαν πήραμε την ιερή τη χώρα των Κικόνων.

Και βλέπαμε αντικρύ καπνό στα μέρη των Κυκλώπων…

Τα ταξίδια του Ομήρου για να τα κατανοήσουμε, πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας το του Ησιόδου, Θεογονία, στ. 27-28:

ἴδμεν ψεύδεα πολλά λέγειν ἐτύμοισιν ὁμοῖα,

ἴδμεν δ’, εὗτ’ ἐθέλωμεν, ἀληθέα γηρύσασθαι.

[ιστορούμε πολλά ψέματα, όμοια με αλήθειες,

μα ιστορούμε, σαν θέλουμε, και την αλήθεια να φωνάξουμε.]

Επόμενος σταθμός του Οδυσσέα, (Ι στ. 83-85) η χώρα των λωτοφάγων:

Μέρες εννιά μας έδερναν οι φοβεροί ανέμοι

μες στα ψαράτα πέλαγα· στις δέκα στα λημέρια

των Λωτοφάγων ήρθαμε, που θρέφουνται με τ’ άνθια.

Για να κατανοήσουμε τον Όμηρο, μεταφερόμαστε Ι στ. 105-106.

Βαριόκαρδοι τραβάμε εμπρός, κι ερχόμαστε στα μέρη

που οι δύστροποι κι οι άνομοι Κύκλωπες κατοικούνε.

Κατανοήστε την τεχνική που γράφει ο Όμηρος: περιγράφει ένα γεγονός, μετά παρασύρει την προσοχή σου σε κάτι άλλο. Μετά σε επαναφέρει στο αρχικό γεγονός,

Ελληνικά