Σελ. 3

Ελληνικά

Η αντίληψη αυτή περί των προσόντων και ιδιοτήτων του Μεσσία υπέστη βέβαια μεταβολές από την Ευαγγελική διδασκαλία και από την μεταγενέστερη ερμηνευτική χριστιανική διδαχή.

Ο Μεσσίας των Ευαγγελίων είναι αφηρημένης έννοιας Λυτρωτής της ανθρώπινης ψυχής, υποσχόμενος μια επουράνια λύτρωση, ενώ ο Μεσσίας των Εβραίων είναι ταυτόχρονα Λυτρωτής εγκόσμιος του εβραϊκού έθνους, ήρωας της εβραϊκής εθνικής απελευθερώσεως όσο και Σωτήρας–Εξαγνιστής της ψυχής των ανθρώπων· είναι δηλαδή επίγειος αλλά και επουράνιος.

Οι Ευαγγελιστές και οι Απόστολοι του χριστιανισμού, πριν ή αποχωρίσουν τον χριστιανισμό από τον ιουδαϊσμό, διαχώρισαν την νέα χριστιανική μεσσιανική ιδέα από την γνήσια παλαιά εβραϊκή, διαπλάσαντες ένα νέο χριστιανικό μεσσιανισμό, αφηρημένο, επουράνιο, μεταφυσικό, υποσχόμενο μια μεταθανάτια ψυχική λύτρωση, απαλλαγμένο από τις εβραϊκές εθνικές ανάγκες.

Ο ιουδαϊσμός, μη αποδεχθείς το χριστιανικό κήρυγμα, έμεινε προσηλωμένος στον αρχέγονο μεσσιανισμό και όπως αυτό είχε διαπλαστεί από τους προφήτες και την μετέπειτα παράδοση με το διφυές, εγκόσμιο–εθνικό και επουράνιο–πνευματικό του περιεχόμενο.

Η εβραϊκή ιστορία διδάσκει ότι έκαστος των δύο αυτών μεσσιανικών σκοπών λαμβάνει ιδιαιτέρα και επικρατέστερη του άλλου βαρύτητα, ανάλογα προς τις εθνικές συνθήκες του εθνικού βίου του Ισραήλ. Υπό καθεστώς εθνικής κρίσεως, προβάλλει η εθνική λυτρωτική αποστολή του Μεσσία. Σε περιστάσεις ψυχικής και ηθικής δοκιμασίας κρατάει την πνευματική και μεταφυσική–λυτρωτική του διακήρυξη. Έτσι κατά την περίοδο της Βαβυλωνιακής αιχμαλωσίας, το μεσσιανικό ιδεώδες είχε λάβει κυρίως εθνικό απελευθερωτικό σκοπό.

Μετά τον επαναπατρισμό και την ανοικοδόμηση του Δεύτερου Ναού και υπό ελεύθερο εθνικό καθεστώς, ο μεσσιανισμός γίνεται κυρίως ηθικό και πνευματικό κίνημα, για να μετατραπεί πάλι σε εθναποστολική ιδέα κατά την διάρκεια της ρωμαϊκής κατακτήσεως, και τις αλλεπάλληλες απόπειρες απελευθερώσεως, με κορύφωση την περίοδο των εξεγέρσεων κατά του αυτοκράτορα Αδριανού, όπου ο εθνικός ηγέτης Μπαρ Κοχεβά (Κογιεβίνας μέχρι σήμερα αριστοκρατική οικογένεια της Εφύρας) ανακηρύσσεται πανηγυρικά από τους οπαδούς του σαν ο αναμενόμενος Μεσσίας.

Η ίδια συνεπής εξέλιξη της μεσσιανικής ιδέας σημειώνεται και κατά την μακραίωνη περίοδο της εβραϊκής διασποράς κατά την οποία αυτή είχε ταυτιστεί με τον διακαή πόθο της επιστροφής προς την Σιών (shivàt Siòn) πόθος, ο οποίος, αφού πέρασε από τον μυστικισμό της «Καμπαλά» και δοκίμασε μετά, κατά τον 17ο αιώνα μ.Χ., την απογοήτευση του ψευδομεσσία Σαμπετάϊ Τσεβή, βρήκε τέλος επί των ημερών μας την τελική του ιστορική δικαίωση με το επιτυχές πολιτικό κίνημα του παγκόσμιου Σιωνισμού, που οδήγησε στην επανίδρυση του κράτους του Ισραήλ.

Πρέπει να αποδεχτούμε ότι λαοί με μακραίωνη και πολυκύμαντη ιστορία, έχουν κατ’ ανάγκη μεγαλόπνοα και άσβεστα ιδεώδη που εδραιώνουν την εθνική τους ζωή και επηρεάζουν την εξέλιξή τους. Χωρίς το μεσσιανικό ιδεώδες –το μεγαλύτερο, ίσως, σε διάρκεια χρόνου και σε εσωτερικό δυναμισμό– ο εβραϊκός λαός δεν θα επιζούσε, η δε ιστορική του ύπαρξη θα ενδιέφερε σήμερα μόνο τους αρχαιολόγους.

Η αναζήτηση πλέον της νέας μορφής που έλαβε η μεσσιανική ιδέα μετά την εθνική αναγέννηση και ανεξαρτησία του Ισραήλ αποτελεί, όπως είναι φυσικό, το αντικείμενο προς το οποίο θα στραφούν τώρα με ενδιαφέρον αλλά και με ανησυχία όλα τα σύγχρονα μεγάλα εβραϊκά πνευματικά τηλεσκόπια, (και όχι μόνο). Περιστρέφοντας αυτά συνεχώς, ερευνώντας τους ορίζοντες της εβραϊκής ψυχής