Η επανάσταση του Εφιάλτη και η εγκαθίδρυση της δημοκρατίας (Μέρος Α')

Ελληνικά

Η επανάσταση του Εφιάλτη και η εγκαθίδρυση της δημοκρατίας (Μέρος Α')

Η νέα πραγματικότητα που δημιουργήθηκε μετά τους περσι­κούς πολέμους δεν χωρούσε στα ξεπερασμένα πολιτικά σχήμα­τα του παρελθόντος. Με τη δημιουργία του στόλου και την ανάδειξη της Αθήνας σε πρώτη ναυτική δύναμη στον τότε γνωστό κόσμο άλλαξε ρι­ζικά η οικονομική και κοινωνική της συγκρότηση.

Ο νέος αυτός προσανατολισμός της οικονομίας έβγαινε έξω από τα πλαίσια του δουλοκτητικού συστήματος που εκπροσω­πούσαν οι γαιοκτήμονες ευγενείς, και το καθεστώς του Αρείου Πάγου βρισκόταν σε κατάφωρη αντίθεση με τις απαιτήσεις της κοινωνίας. Η ναυπήγηση και η επάνδρωση των εμπορικών και πολεμικών πλοίων έδινε δουλειά σε χιλιάδες χειρώνακτες Αθη­ναίους και μικρούς καλλιεργητές που τα χωράφια τους δεν επαρκούσαν για τις ανάγκες των οικογενειών τους. Η μεγάλη σημασία που είχε ο στόλος για την άμυνα της χώρας και την κυριαρχία στη θάλασσα, καθώς και η μεγάλη οικονομική πρόοδος που σημειώθηκε χάρη σ' αυτόν έδωσαν στον ναυτικό λαό της Α­θήνας ένα αίσθημα υπεροχής.

Τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, κυρίως αυτά που απο­ζούσαν από τη θάλασσα, καθώς και τα μεσαία στρώματα που ασχολούνταν με το εμπόριο και τη ναυτιλία, όταν συνειδητο­ποίησαν τη δύναμη που τους έδινε ο στόλος, άρχισαν να κι­νούνται για την κατάλυση του καθεστώτος των γαιοκτημόνων ευγενών.

Το κίνημά τους απέβλεπε στη ριζική αλλαγή του καθεστώτος και όχι απλώς στην αφαίρεση της διοίκησης από τον Άρειο Πά­γο και την επαναφορά του πολιτεύματος του Κλεισθένη.

Απαιτούσαν την κατάργηση των κοινωνικών διακρίσεων σε ευ­γενείς και λαό και την πλήρη εξίσωση όλων των πολιτών.

Έτσι άρχισε ένα λαϊκό κίνημα για την ανατροπή του καθε­στώτος των γαιοκτημόνων ευγενών και την εγκαθίδρυση της ε­ξουσίας του λαού. Ηγέτης του επαναστατικού αυτού κινήματος έγινε ο Εφιάλτης, ο γιος του Σοφωνίδου, με πιθανό συνεργάτη τον Αρχέστρατο, στον οποίο η ιστορία δεν κάνει καμιά αναφο­ρά.

Αυξανομένου του πλήθους, λέει ο Αριστοτέλης, έγινε η­γέτης του λαού ο Εφιάλτης, ο γιος του Σοφωνίδου, ο οποίος ε­θεωρείτο πατριώτης αδιάφθορος, και επιτέθηκε στη Βουλή του Αρείου Πάγου.

Όταν το λαϊκό κίνημα απόκτησε δύναμη (αυξανομένου του πλήθους), ο Εφιάλτης χρησιμοποίησε τα δικαστήρια της Ηλιαί­ας που είχε θεσπίσει ο Σόλων, και οδηγούσε σ’ αυτά τον ένα με­τά τον άλλο τους Αρεοπαγίτες με την κατηγορία της κακοδιοίκησης. Κατά πρώτον εξόντωσε πολλούς από τους Αρεοπαγίτες, κινώντας εναντίον τους δίκες σχετικές με τη διοίκησή τους.

Ο Εφιάλτης έγινε ο φόβος και ο τρόμος των Αρεοπαγιτών και όλων εκείνων που αδικούσαν τον λαό, γιατί έτρεμαν στη σκέψη ότι αργά ή γρήγορα θα πλήρωναν για τις αδικίες τους. Ζούσαν συνεχώς μ’ αυτήν την αγωνία, που τους έκανε να μη μπορούν να κοιμηθούν, γιατί μόλις τους έπαιρνε ο ύπνος, έβλεπαν τον Ε­φιάλτη να τους καταδιώκει για να τους τιμωρήσει.

Έτσι επικράτησε μέχρι σήμερα να λέγεται «εφιάλτης» κάθε τρομακτικό όνειρο και κάθε τι που καταπιέζει την ψυχή και προ­καλεί αγωνία. Ποιος ήταν ο Εφιάλτης, ο φοβερός αυτός λαϊκός ηγέτης, που, κατά τον Πλούταρχο, ενέπνεε φόβο στους ολιγαρχικούς και ή­ταν άκαμπτος στην απαίτηση ευθυνών και στην καταδίωξη εκεί­νων που αδικούσαν τον λαό;

Η επίσημη ιστορία, από φόβο μή­πως τον αδικήσει, προτίμησε να τον αποσιωπήσει. Έτσι ο μεγά­λος αυτός επαναστάτης δεν είναι γνωστός παρά μόνο στους ει­δικούς της ιστορίας, ενώ ο συνώνυμός του Εφιάλτης, ο Τραχί­νιος, ο προδότης των Θερμοπυλών, είναι γνωστός στους πάντες.